Centrum wiedzy · Poradnik
Jak wybrać lampę do światłoterapii
Lampę do światłoterapii wybiera się na lata, dlatego warto zacząć od pytania, do czego ma służyć: do porannych sesji w depresji sezonowej, do regulacji rytmu snu, czy też do rozjaśnienia domu jesienią i zimą, kiedy dziennego światła brakuje najbardziej.
O skuteczności decyduje ilość światła, która rzeczywiście dociera do oczu. O tym, czy będziesz z lampy korzystać codziennie, decydują wygoda, miejsce i wygląd. Poniżej opisujemy, jak ocenić jedno i drugie.
Natężenie i dystans terapeutyczny
W badaniach nad depresją sezonową najczęściej stosuje się natężenie 10 000 luksów na wysokości oczu. Przy takim świetle typowa sesja trwa około 30 minut. Starsze badania używały też 2 500 luksów, ale wymagało to znacznie dłuższych sesji, dlatego dziś punktem odniesienia jest 10 000 luksów.
Natężenie światła szybko spada wraz z odległością od lampy. Dlatego liczba luksów ma sens tylko razem z odległością, w której ją zmierzono. Tę odległość nazywamy dystansem terapeutycznym.
Liczba luksów bez odległości nic nie mówi.
Sprawdzaj, z jakiej odległości lampa daje 10 000 lx.
Dystans terapeutyczny decyduje o wygodzie. Lampa, która daje 10 000 luksów z kilkunastu centymetrów, wymaga siedzenia tuż przy niej. Lampa z dystansem kilkudziesięciu centymetrów pozwala w tym czasie zjeść śniadanie, czytać albo pracować przy biurku. W naszej ofercie ten dystans wynosi od około 17 cm w przenośnej Valovoima Mini do około 85-105 cm w dużej Supernovej. Dystans dla 10 000 i 2 500 luksów podajemy w opisie każdej lampy.
Źródło światła: LED
Starsze lampy do światłoterapii korzystały ze świetlówek, które z czasem traciły jasność i trzeba je było wymieniać. Współczesne lampy, w tym wszystkie modele w naszej ofercie, świecą diodami LED. Mają deklarowaną żywotność rzędu dziesiątek tysięcy godzin, są lżejsze i smuklejsze, a przy codziennym używaniu nie wymagają wymiany źródła światła.
Sama dioda to jednak nie wszystko. Przed oczami nie powinno być ostrych, punktowych źródeł światła. Dobra lampa rozprasza światło na całej powierzchni panelu lub klosza, dzięki czemu świeci równomiernie i nie oślepia. Zwróć też uwagę na brak migotania i filtrowanie promieniowania UV, które producent powinien potwierdzić w dokumentacji.
Jasność i barwa światła
Większość współczesnych lamp ma płynną regulację jasności. Pełna moc służy do porannej sesji, a przyciemnione światło pozwala używać lampy jak zwykłego oświetlenia do czytania, pracy czy domowych zajęć.
Lampy terapeutyczne świecą zwykle neutralną bielą o barwie około 4000 K. Niektóre modele pozwalają ją zmieniać. Stella ma pięć poziomów barwy od ciepłej do chłodnej, Valovoima Mini przy ściemnianiu ociepla światło (Dim to Warm), a wisząca Candeo łączy światło terapeutyczne z ciepłym światłem do jadalni.
To ma znaczenie wieczorem. Jasne światło stosowane późno może opóźniać zegar biologiczny i utrudniać zasypianie, więc po zmroku lepiej sprawdza się światło przyciemnione i cieplejsze. Więcej o roli pory dnia piszemy w artykule Jak działa światłoterapia.
Forma i miejsce w domu
Najlepsza lampa to ta, z której korzystasz codziennie. Dlatego warto ją dobrać do miejsca, w którym i tak spędzasz poranek:
- przy biurku sprawdzi się lampka biurkowa z ruchomym kloszem, który kieruje światło tam, gdzie siedzisz;
- przy stole do śniadania wygodna jest lampa wisząca, która świeci z góry i nie zajmuje blatu;
- w salonie lub sypialni lampa podłogowa z dużym dystansem daje światło bez przesiadania się bliżej;
- w podróży i w pracy przyda się lekka lampa przenośna, którą łatwo ustawić blisko siebie.
Lampa stoi w domu przez cały rok, więc liczy się też jej wygląd. Lampy Innolux projektują cenieni fińscy projektanci, między innymi Harri Koskinen i Eero Aarnio. Proste, skandynawskie formy sprawiają, że lampa jest po prostu elementem wnętrza, a nie sprzętem medycznym na stole.
Lista kontrolna przed zakupem
- Natężenie z odległościąProducent podaje, z jakiej odległości lampa daje 10 000 luksów, a ten dystans pasuje do miejsca, w którym będziesz siedzieć.
- Równomierne światłoRozproszone światło bez olśnienia, punktów o dużej jasności i migotania.
- Powierzchnia świecąca dopasowana do miejscaWiększy panel wybacza drobne zmiany pozycji przy śniadaniu czy pracy. Mniejszy łatwiej ustawić blisko siebie albo zabrać w podróż.
- Bez UVDokumentacja potwierdza filtrowanie promieniowania UV i bezpieczeństwo fotobiologiczne.
- Regulacja jasnościPozwala używać lampy także poza sesją, a wieczorem przyciemnić światło.
- Dokumentacja, gwarancja i serwisProducent podaje pełne dane techniczne z natężeniem i odległością pomiaru, sposób ustawienia, czas sesji i przeciwwskazania, a do tego zapewnia gwarancję i serwis. Sama rozpoznawalność marki nie zastąpi dokumentacji.